Αρθρίτιδα Ώμου

Τι είναι η αρθρίτιδα ώμου;

Η αρθρίτιδα ώμου, ή αρθρίτιδα της γληνοβραχιόνιας άρθρωσης, είναι το αποτέλεσμα της σταδιακής εκφύλισης των αρθρικών επιφανειών της ωμογλήνης και της κεφαλής του βραχιονίου.

Η κατάσταση αυτή προκαλεί φλεγμονή, πόνο και δυσκαμψία του ώμου. Καθιστά δύσκολη την ανύψωση του χεριού και την εκτέλεση καθημερινών δραστηριοτήτων.

Ο συχνότερος τύπος αρθρίτιδας ώμου είναι η οστεοαρθρίτιδα, μία χρόνια εκφυλιστική νόσος που εμφανίζεται κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες. Χαρακτηρίζεται από σταδιακή φθορά του αρθρικού χόνδρου, που οδηγεί σε αυξημένη τριβή μεταξύ των οστών, σκλήρυνση των επιφανειών και δημιουργία οστεοφύτων.

Αίτια και είδη αρθρίτιδας ώμου

Η αρθρίτιδα ώμου περιλαμβάνει διαφορετικούς τύπους, οι οποίοι σχετίζονται με συγκεκριμένα αίτια και μηχανισμούς βλάβης της άρθρωσης.

Οστεοαρθρίτιδα ώμου

Η οστεοαρθρίτιδα ώμου αποτελεί τη συχνότερη μορφή. Πρόκειται για μία χρόνια εκφυλιστική νόσο που σχετίζεται κυρίως με τη φθορά του χόνδρου λόγω ηλικίας. Η προοδευτική φθορά οδηγεί σε αυξημένη τριβή μεταξύ των οστών, σκλήρυνση των επιφανειών και δημιουργία οστεοφύτων.

Μετατραυματική αρθρίτιδα

Η μετατραυματική αρθρίτιδα εμφανίζεται μετά από τραυματισμούς, όπως κατάγματα ή εξαρθρήματα. Τέτοιου είδους τραυματισμοί προκαλούν βλάβη στον αρθρικό χόνδρο και επηρεάζουν τη φυσιολογική λειτουργία της άρθρωσης.

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης και αυτοάνοση πάθηση, κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στους ιστούς της άρθρωσης. Συνήθως προσβάλλει και τους δύο ώμους, προκαλώντας πόνο, διόγκωση και δυσκαμψία.

Αρθρίτιδα λόγω ρήξης στροφικού πετάλου

Η αρθρίτιδα λόγω ρήξης του στροφικού πετάλου (αρθροπάθεια στροφικού πετάλου) εμφανίζεται μετά από μεγάλη και παρατεταμένη ρήξη των τενόντων του ώμου. Η έλλειψη σταθερότητας της άρθρωσης οδηγεί σε ανώμαλη επαφή των αρθρικών επιφανειών και σταδιακή φθορά τους.

Αρθρίτιδα λόγω άσηπτης νέκρωσης

Η αρθρίτιδα μπορεί να σχετίζεται με άσηπτη νέκρωση (οστεονέκρωση), όπου διαταράσσεται η αιμάτωση της κεφαλής του βραχιονίου. Η έλλειψη αιμάτωσης οδηγεί σε σταδιακή κατάρρευση του οστού και ανάπτυξη αρθρίτιδας.

Συμπτώματα αρθρίτιδας ώμου

Η αρθρίτιδα ώμου σχετίζεται με την καταστροφή του αρθρικού χόνδρου. Ο αρθρικός χόνδρος είναι ένα ελαστικό στρώμα που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες και επιτρέπει την ομαλή κίνηση της άρθρωσης. Καθώς ο χόνδρος φθείρεται, εμφανίζονται σταδιακά συμπτώματα που επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα του ασθενούς.

Τα κύρια συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Πόνο στον ώμο, που μπορεί να εντοπίζεται μπροστά, στο πλάι ή πίσω. Σε ορισμένες περιπτώσεις αντανακλά προς το χέρι, τον αγκώνα ή τον καρπό.
• Δυσκαμψία, με προοδευτικό περιορισμό του εύρους κίνησης, που δυσκολεύει καθημερινές κινήσεις όπως η ανύψωση του χεριού ή η προσωπική φροντίδα.
• Αδυναμία στον ώμο, που επηρεάζει τη λειτουργικότητα του άνω άκρου.
• Ήχους και αίσθημα τριβής (τρίξιμο, «κλικ», «κρακ») κατά την κίνηση, λόγω της φθοράς του χόνδρου.
• Αίσθημα αστάθειας ή “μπλοκαρίσματος” της άρθρωσης σε ορισμένες κινήσεις.

Με την πάροδο του χρόνου, παρατηρείται συχνά νυχτερινός πόνος που επηρεάζει τον ύπνο. Επίσης εμφανίζεται επιδείνωση των συμπτωμάτων κατά τη διάρκεια της ημέρας ανάλογα με τη δραστηριότητα του άνω άκρου. Επιπλέον, μπορεί να εντοπιστεί ατροφία του ώμου, αίσθημα θερμότητας και ευαισθησία στην περιοχή. Τα συμπτώματα χαρακτηρίζονται από εξάρσεις και υφέσεις, οι οποίες γίνονται πιο συχνές όσο εξελίσσεται η πάθηση.

Διάγνωση αρθρίτιδας ώμου

Η διάγνωση της αρθρίτιδας ώμου βασίζεται σε συνδυασμό κλινικών και απεικονιστικών ευρημάτων. Αρχικά, ο ιατρός λαμβάνει το αναλυτικό ιατρικό ιστορικό του ασθενούς και πραγματοποιεί κλινική εξέταση, αξιολογώντας τα συμπτώματα και την κινητικότητα του ώμου.

Η επιβεβαίωση της διάγνωσης γίνεται κυρίως με ακτινογραφίες. Μέσω αυτών εκτιμώνται χαρακτηριστικά ευρήματα όπως τα οστεόφυτα και η στένωση του μεσάρθριου διαστήματος. Εφόσον κριθεί απαραίτητο, μπορεί να χρησιμοποιηθούν και πιο εξειδικευμένες εξετάσεις, όπως είναι η αξονική τομογραφία ή μαγνητική τομογραφία.

Συντηρητική αντιμετώπιση αρθρίτιδας ώμου

Η αντιμετώπιση της αρθρίτιδας ώμου στα αρχικά και ενδιάμεσα στάδια γίνεται κυρίως με συντηρητική αγωγή. Στοχεύει κυρίως στη μείωση του πόνου και στη βελτίωση της κινητικότητας της άρθρωσης.

Βασικά μέτρα αποτελούν η τροποποίηση της δραστηριότητας, με αποφυγή κινήσεων που επιδεινώνουν τα συμπτώματα, καθώς και η χρήση παυσίπονων και μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων.

Η φυσικοθεραπεία συμβάλλει στη βελτίωση της κινητικότητας και στην ενδυνάμωση του ώμου. Συμπληρωματικά, εφαρμόζονται ενδοαρθρικές εγχύσεις (θεραπεία με πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια, υαλουρονικό), που προσφέρουν σημαντική ανακούφιση από τα συμπτώματα.

Χειρουργική αντιμετώπιση αρθρίτιδας ώμου

Σε προχωρημένα στάδια αρθρίτιδας ώμου, όταν η συντηρητική θεραπεία δεν αποδίδει, η αντιμετώπιση είναι χειρουργική.

Μία αρχική επιλογή σε επιλεγμένες περιπτώσεις είναι η αρθροσκόπηση ώμου. Μέσω αυτής της ελάχιστα επεμβατική μεθόδου αφαιρούνται ελεύθερα σώματα, αντιμετωπίζεται η φλεγμονή του αρθρικού υμένα και λειαίνεται ο φθαρμένος χόνδρος.

Η οριστική λύση στα πιο βαριά στάδια είναι η ολική αρθροπλαστική ώμου. Γίνεται αντικατάσταση των κατεστραμμένων αρθρικών επιφανειών με ειδικά μεταλλικά και πλαστικά εμφυτεύματα, ώστε να αποκατασταθεί η φυσιολογική λειτουργία της άρθρωσης.

Ανάλογα με την κατάσταση των τενόντων του ώμου, εφαρμόζονται διαφορετικοί τύποι αρθροπλαστικής:

• Ανατομική ολική αρθροπλαστική, όταν το στροφικό πέταλο είναι ακέραιο
• Ανάστροφη ολική αρθροπλαστική, όταν υπάρχει μαζική ρήξη του στροφικού πετάλου, επιτρέποντας τη λειτουργία του ώμου ακόμη και χωρίς τη φυσιολογική δράση των τενόντων του τροφικού πετάλου.

Η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου εξαρτάται από το στάδιο της νόσου και τις λειτουργικές απαιτήσεις του ασθενούς.

Μετεγχειρητική αποκατάσταση

Μετά την αρθροπλαστική ώμου, η φυσικοθεραπεία είναι απαραίτητη για την αποκατάσταση της λειτουργίας της άρθρωσης. Αρχικά στοχεύει στη βελτίωση του εύρους κίνησης της άρθρωσης και στη συνέχεια, στην μυική ενδυνάμωση του ώμου.

Ο πόνος υποχωρεί συνήθως μέσα στις πρώτες μετεγχειρητικές ημέρες, ενώ η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες γίνεται σταδιακά. Η πλήρης αποκατάσταση επιτυγχάνεται σε διάστημα περίπου 4 έως 6 μηνών.

Εάν αντιμετωπίζετε πόνο ή δυσκαμψία στον ώμο, μην αγνοείτε τα συμπτώματα. Επικοινωνήστε με τον εξειδικευμένο Ορθοπαιδικό Χειρουργό – Αθλητίατρο, Γεώργιο Κόλλια. Θα αξιολογήσει την κατάστασή σας, θα αποκλείσει άλλες πιθανές αιτίες και θα προτείνει την κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της αρθρίτιδας ώμου.