Εξάρθρημα Ώμου

Τι είναι το εξάρθρημα ώμου;

Το εξάρθρημα ώμου είναι ένας τραυματισμός κατά τον οποίο η κεφαλή του βραχιονίου οστού “βγαίνει” από τη φυσιολογική της θέση μέσα στην ωμογλήνη της ωμοπλάτης και ξεπερνά τα φυσιολογικά όρια της άρθρωσης. Ο ώμος λειτουργεί σαν άρθρωση «μπάλας και υποδοχής», γεγονός που του προσφέρει μεγάλη ευκινησία, αλλά παράλληλα τον καθιστά επιρρεπή σε τραυματισμούς.

Όταν συμβεί εξάρθρημα, διαταράσσεται η φυσιολογική επαφή των οστών της άρθρωσης. Παράλληλα, επηρεάζονται οι πέριξ ιστοί, όπως οι σύνδεσμοι, οι τένοντες, οι μύες και τα νεύρα. Πρόκειται για ένα σαφώς τραυματικό γεγονός, που συχνά συνοδεύεται από έντονο πόνο και αδυναμία κίνησης του ώμου.

Σε κάθε εξάρθρημα, οι μηχανισμοί που σταθεροποιούν τον ώμο υφίστανται βλάβες, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο μελλοντικής αστάθειας. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να υπάρχει άμεση ιατρική εκτίμηση και να αποφεύγονται προσπάθειες επαναφοράς του ώμου χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Τύποι εξαρθρήματος ώμου

Το εξάρθρημα ώμου διακρίνεται ανάλογα με το πόσο έχει μετακινηθεί η κεφαλή του βραχιονίου από τη φυσιολογική της θέση μέσα στην ωμογλήνη.

Ολική εξάρθρωση:

Η κεφαλή του βραχιονίου απομακρύνεται πλήρως από την ωμογλήνη, προκαλώντας έντονο πόνο και αδυναμία κίνησης του ώμου.

Υπεξάρθρημα:

Πρόκειται για μερική μετατόπιση, όπου τα οστά της άρθρωσης εξακολουθούν να έρχονται σε επαφή, χωρίς όμως σωστή ευθυγράμμιση.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, το εξάρθρημα συνοδεύεται από βλάβες των σταθεροποιητικών δομών του ώμου. Ενδεικτικά, μπορεί να εμφανιστούν ρήξη του επιχείλιου χόνδρου (βλάβη Bankart), ρήξη των γληνοβραχιόνιων συνδέσμων, συμπιεστικό κάταγμα της κεφαλής του βραχιονίου (βλάβη Hill-Sachs) ή κάταγμα του κατώτερου προσθίου χείλους της ωμογλήνης (οστικό Bankart).

Αίτια εξαρθρήματος ώμου

Το εξάρθρημα ώμου προκαλείται όταν ασκηθεί ισχυρή δύναμη στην άρθρωση, ικανή να μετακινήσει την κεφαλή του βραχιονίου από τη φυσιολογική της θέση. Ο ώμος εξαρθρώνεται συχνότερα από οποιαδήποτε άλλη άρθρωση, λόγω του μεγάλου εύρους κίνησής του. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το εξάρθρημα συμβαίνει προς τα εμπρός και συνοδεύεται από διάταση ή ρήξη των πρόσθιων συνδεσμιτών στοιχείων του ώμου.

Αναλόγως του μηχανισμού κάκωσης, το εξάρθρημα του ώμου μπορεί να είναι τραυματικό ή μη τραυματικό.

Τα συχνότερα αίτια ενός τραυματικού εξαρθρήματος είναι:

• πτώσεις,
• αθλητικοί τραυματισμοί,
• τροχαία ατυχήματα.

Η αιτία ενός μη τραυματικού εξαρθρήματος είναι η γενικότερη χαλαρότητα των αρθρώσεων του ασθενούς. Σε περιπτώσεις αυτές, μια απλή – χαμηλής βίας –  κίνηση του ώμου μπορεί να είναι αρκετή για να συμβεί εξάρθρημα.

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου;

Το εξάρθρημα ώμου μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε, όμως εμφανίζεται συχνότερα σε νεαρά άτομα και ιδιαίτερα σε όσους είναι σωματικά δραστήριοι.

Οι βασικοί παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν:

• συμμετοχή σε αθλήματα επαφής,
• ηλικία 15–30 ετών,
• ανδρικό φύλο,
• προηγούμενο εξάρθρημα ώμου.

Τα άτομα με αυτούς τους παράγοντες έχουν αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης ή επανεμφάνισης εξαρθρήματος.

Συμπτώματα εξαρθρήματος ώμου

Το εξάρθρημα ώμου συνοδεύεται συνήθως από έντονο πόνο και αδυναμία κίνησης του χεριού. Ο ώμος μπορεί να φαίνεται παραμορφωμένος ή εκτός φυσιολογικής θέσης, γεγονός που είναι συχνά εμφανές με την πρώτη ματιά.

Παράλληλα, μπορεί να παρουσιαστούν οίδημα και μελανιές στην περιοχή, καθώς και μυϊκοί σπασμοί που επιδεινώνουν τον πόνο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, εμφανίζονται μουδιάσματα, μυρμηγκιάσματα ή αίσθημα αδυναμίας στο χέρι και τα δάχτυλα, λόγω νευρικής κάκωσης. Τα συμπτώματα αυτά απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση.

Συντηρητική αντιμετώπιση εξαρθρήματος ώμου

Η γενικότερη αντιμετώπιση του εξαρθρήματος εξαρτάται από την ηλικία του ασθενούς, τις λειτουργικές του απαιτήσεις και το αν υπάρχει ιστορικό προηγούμενου εξαρθρήματος.

Η συντηρητική αντιμετώπιση του εξαρθρήματος ώμου ξεκινά με την άμεση ανάταξη της άρθρωσης, δηλαδή την επαναφορά της κεφαλής του βραχιονίου στη φυσιολογική της θέση. Η διαδικασία πραγματοποιείται αποκλειστικά από ορθοπαιδικό, συνήθως με τοπική αναισθησία ή ήπια καταστολή. Έτσι περιοριζεται ο πόνος και  χαλαρώνουν οι μύες. Δεν πρέπει ποτέ να επιχειρείται ανάταξη χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Μετά την ανάταξη, ακολουθεί ακινητοποίηση του ώμου με ανάρτηση ή νάρθηκα για ορισμένο χρονικό διάστημα, ώστε να προστατευθεί η άρθρωση και να επουλωθούν οι τραυματισμένοι ιστοί. Στη συνέχεια, και καθώς τα συμπτώματα υποχωρούν, ξεκινά σταδιακά η φυσιοθεραπευτική αποκατάσταση. Στόχος είναι η αποκατάσταση της κινητικότητας και η μυϊκή ενδυνάμωση.

Η συντηρητική αντιμετώπιση εξαρθρήματος ώμου εφαρμόζεται συνήθως, σε ασθενείς μέσης ή μεγάλης ηλικίας, με μέτριες λειτουργικές απαιτήσεις.

Χειρουργική αντιμετώπιση εξαρθρήματος ώμου

Η χειρουργική αντιμετώπιση εξαρθρήματος ώμου αποτελεί απόλυτη ένδειξη σε νέους ασθενείς, με υψηλές λειτουργικές απαιτήσεις. Και αυτό συμβαίνει διότι, όσο νεότερος είναι ο ασθενής που υφίσταται το πρώτο επεισόδιο εξαρθρήματος, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα επανεμφάνισης εξαρθρήματος μελλοντικά. Επιπλέον, σε κάθε περίπτωση νέου εξαρθρήματος, οι κακώσεις που συμβαίνουν στις σταθεροποιητικές δομές του ώμου είναι όλο και μεγαλύτερες, με αποτέλεσμα την επιδείνωση της αστάθειας και τη δημιουργία ενός φαύλου κύκλου (εξάρθρημα – αστάθεια – νέο εξάρθρημα κοκ)

Η χειρουργική αποκατάσταση στοχεύει στη διόρθωση και στην ενίσχυση των σταθεροποιητικών δομών του ώμου. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται σημαντικά ο κίνδυνος νέου εξαρθρήματος. Ιδιαίτερα σε νεαρούς και αθλητικά ενεργούς ασθενείς, η χειρουργική θεραπεία συμβάλει στην ασφαλή επιστροφή στις αγωνιστικές δραστηριότητες και στη βελτίωση  της σταθερότητα της άρθρωσης μακροπρόθεσμα.

Ανάρρωση μετά από εξάρθρημα ώμου

Η ανάρρωση μετά από εξάρθρημα ώμου εξαρτάται από το είδος της θεραπείας που εφαρμόστηκε.

Σε περιπτώσεις συντηρητικής αντιμετώπισης, ακολουθεί πρώτα ακινητοποίηση για 2-3 εβδομάδες και στη συνέχεια προσεκτική φυσικοθεραπεία.

Σε περιπτώσεις χειρουργικής αντιμετώπισης, εφαρμόζεται άμεσα παθητική κινητοποίηση και ενδυνάμωση και σταδιακά ο ασθενής εντάσσεται σε ένα πιο δυναμικό πρόγραμμα αποκατάστασης, ανάλογα με τη χειρουργική τεχνική που εφαρμόσθηκε και τις ιδιαίτερες λειτουργικές απαιτήσεις του. Η επιστροφή στον αθλητισμό γίνεται σταδιακά και με ιατρική καθοδήγηση, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος υποτροπής.

Εάν έχετε υποστεί εξάρθρημα ώμου ή εμφανίζετε αίσθημα αστάθειας στην άρθρωση, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε με τον εξειδικευμένο Ορθοπαιδικό Χειρουργό Γεώργιο Κόλλια. Μέσα από ολοκληρωμένη κλινική αξιολόγηση, θα διερευνηθούν πιθανές συνοδές βλάβες και θα σχεδιαστεί ένα θεραπευτικό πλάνο προσαρμοσμένο στις ανάγκες σας, με στόχο την ασφαλή και αποτελεσματική αποκατάσταση της λειτουργικότητας του ώμου.